گرگان - جمعه 31 فروردين 1397 - دما درجه سانتیگراد




1397/1/27 - شماره 1694
اوراق پراکنده از مصنفات میرداماد محمد انصار

 

از کتابهای ارزشمندی که در سال 96 در حوزه استان شناسی به بازار آمد، کتاب اوراق پراکنده از مصنفات میرداماد بود که به کوشش حسین نجفی تدوین شد و از سوی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در قطع وزیری و 444 صفحه منتشر شد. در این مجموعه، ضمن تصحیح برخی نسخ خطی آثار میرداماد، شرح و توضیحات مفیدی هم آورده شده است.

موضوع و شیوه کار نویسنده، بیسابقه نیست. در سال 1382 کتابی با نام مصنفات میرداماد به همت شیخ عبدالله نورانی تدوین شد. این اثر در حقیقت مکمل اثر آقای نورانی هست. ولی از سوی دو ناشر به چاپ رسیده اند.

به طور کلی اشاره به پیشینه پژوهش، کار بسیار مفیدی است، هر قشر و گروهی درباره کار همکاران خود نظر می دهند. اما در دنیای نویسندگی وضع به گونه دیگری است. برخی پژوهشگران به خاطر ترس یا شرم، حاضر به نقد یا مدح آثار دیگران نیستند و سکوت کنند. این کار خیانت است زیرا اگر پژوهشگری درباره کار دیگران نظر ندهد چگونه رشد و پیشرفت کاری به وجود میآید؟  اما حسین نجفی ساکت نمی نشیند. ایشان در مقدمه کتابش به نقد و مدح کتاب شیخ عبدالله پرداخته است. با این که با نام کتاب «مصنفات» مخالف است ولی باز هم خودش این نام را انتخاب کرد.

از دو دهه گذشته تا به امروز، آثار متعددی از میرداماد تصحیح شد. فقط چند اثر ایشان از سوی مهدیه میرداماد اصفهان، منتشر شد. اما هنوز نسخه های خطی زیادی از آثار میرداماد در کشور موجود است که نیاز به تصحیح دارد. اگر ما بخواهیم میرداماد را بهتر بشناسیم باید آثار بیشتری از ایشان تصحیح شود. ناگفته نماند که میرداماد عالمی پرنویس بود. آن چه که از ایشان تاکنون به چاپ رسیده، یک دهم، کل آثار میباشد. در حالی که سال آینده چهارصدمین سالگرد درگذشت میرداماد است. پس ما باید قدردان کسانی که در این راستا گام برمی دارند، باشیم. از نقاط ضعف کتاب آقای نجفی، نداشتن نمایه ای از اعلام، اماکن، اصطلاحات و... است. کتابهای نفیس و با حجم زیاد، نباید بدون نمایه باشند.

این کتاب، بعد از دفاع پایان نامه بنده منتشر شد. موضوع رساله کارشناسی ارشدم، بررسی نظرات فقهی میرداماد بود اگر قبل از آن منتشر شده بود می توانستم از آن بهره بگیرم. الان اگر بخواهم کتاب یا مقاله ای از دل پایان نامه ام، در بیاورم، به این کتاب توجه خواهم کرد. برخی پژوهشگران تعصب بیجایی نسبت به کتابهای شان دارند. تصور بهترین نویسی، اشتباه بزرگی است که دامن گیر آنها شده است در حالی که در دنیای امروز، هر لحظه، آثار جدید و بهتری منتشر شود. هر نویسنده ای  پس از چاپ اثر، باید نقدها یا مطالب جدیدی را که بعداً بدست میآورد، یادداشت کند تا این که آنها را در چاپهای بعدی اصلاح کند.

این کتاب را از کتابفروشی بوستان کتاب، در شهر قم خریداری کردم متأسفانه کتابفروشیهای گرگان تنوع و تعدد آثار ندارند. این مشکل اصلی پژوهشگران منطقه ماست. زیرا پژوهشگر قبل از هر چیز، می بایست از آثار چاپی دیگران آگاه باشد. کتابفروشی های بزرگ و خوب، میتواند پژوهشگر را به یک کتابشناس تبدیل نماید. البته پژوهشگر نیز باید اهل تحقیق و تفحض باشد. مثلاً اگر بنده به آن کتابفروشی نمیرفتم از نشر آن بی خبر بودم.حسین نجفی مؤلف کتاب در سن 25 سالگی، اثر خوبی، از خود به یادگار گذاشت. چاپ کتاب از یک مرکز معتبر، نشان از کار معتبر است. جالب اینجاست که چندین نسخه تصحیح شده در این اثر، به زیان عربی است. اثر او باعث شد تا برخی اندیشه های میرداماد روشن شود. ایشان به ما آموخت که جوانها میتوانند آثار خوبی بیافرینند. انتقادات او هم درس شهامت و قدم نهادن در میدان های بزرگ علمی را به انسان می آموزد. برای ایشان آرزوی توفیق را دارم.

 

پژوهشگر