گرگان - دوشنبه 27 آذر 1396 - دما درجه سانتیگراد




1396/9/13 - شماره 1654
معلولانی که فراموش شده اند

بیتوجهی به مشکلات معلولان یعنی عدم بهرهمندی از ظرفیت و پتانسیلهای بخشی از افراد جامعه و این امر میتواند جامعه را با چالشهای مختلف مواجه کند. به گزارش فارس، در سال 1992 میلادی از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد سه دسامبر یا 12 آذر به عنوان روز جهانی معلولان اعلام شد. هدف از نامگذاری چنین روزی به نام روز جهانی معلولان ارتقا رشد اذهان عمومی درباره مسائل مربوط به معلولیتهای مختلف و افزایش آگاهی در این رابطه بوده است. اگر چه مهمترین هدف از نامگذاری روزی به نام روز معلولان، یادآوری حقوق این قشر و آگاهی دیگر افراد جامعه به این موضوع است اما گویی فاصله زیادی میان این اهداف تا واقعیت، حداقل در کشور ما وجود دارد، شاید برخی از مسوولان کارنامه درخشانی در خصوص پیگیری مطالبات معلولان طی چند سال اخیر از خود ارائه دهند اما واقعیت امر این است که هنوز اقدامات لازم برای رفع مشکلات معلولان، افرادی که البته جمعیت قابل توجهی در جامعه محسوب میشوند مناسب نیست، به عنوان مثال قانون جامع حمایت از حقوق معلولان که میتواند مشکلاتی نظیر درمان، اشتغال، بیمه و ... که به عنوان مهمترین مشکلات معلولان مطرح میشود را حل کند هنوز برای اصلاح شدن پشت درهای مجلس منتظر تصویب نمایندگان است. با این وجود اگر چه به کرات شعار معلولیت، محدودیت نیست را شنیدهایم اما عدم مناسبسازی فضاهای شهری برای معلولان، نبود وسایل حمل و نقلیه عمومی، عدم دسترسی به مکانهای گردشگری و تفریحی و مشکلات مربوط به اشتغال معلولان موجب شده تا بسیاری از افراد این قشر به رغم خواسته قلبی خود گوشهنشینی را به حضور در جامعه ترجیح دهند و جمله معلولیت محدودیت نیست را تنها به چشم یک شعار تلقی کنند.

بیبرنامگی دستگاههای دولتی برای اشتغال معلولین

در همین رابطه عضو هیئت مدیره کانون سراسری انجمنهای معلولان کشور یکی از مهمترین مشکلات معلولان را عدم دستیابی به شغلی مناسب عنوان کرد و گفت: یکی از وظایف سازمان بهزیستی در معاونت توانبخشی پرداختن به اشتغال معلولان است. رضا شاه حسینی تصریح کرد: در دولتهای مختلف به فراخور زمان و مکان یکسری طرحها برای ایجاد اشتغال معلولان انجام شد که البته شدت اجرای آن طرحها در زمانهای مختلف متفاوت بوده است. وی بیان کرد: در حال حاضر سازمان بهزیستی در حال پیگیری طرحهای اشتغال حمایتی است در واقع این طرحها از الگوبرداری طرحهای موفق سطح جهان در کشورمان اجرا خواهد شد، در این طرح یک معلول از لحاظ توانمندیهایی که دارد ارزیابی شغلی میشود و بر اساس توانمندی مشغول به کار خواهد شد و خدمات حمایتی از بهزیستی را دریافت خواهد کرد. عضو هیئت مدیره کانون سراسری انجمنهای معلولان کشور با بیان اینکه در دستگاههای اجرایی هنوز اقدام خاصی برای اشتغال معلولان صورت نگرفته است افزود: طبق ماده هفت قانون جامع حمایت از حقوق معلولان باید سه درصد از استخدامیهای کشور به اشتغال معلولان اختصاص یابد اما در این زمینه سازمانهای دولتی از جمله آموزش و پرورش هنگام استخدام نیرو بخشنامهای تحت عنوان سلامت جسمی دارند که این امر موجب اعتراض معلولان شده چرا که این کار مغایر با حقوق شهروندی است. شاهحسینی خواستار تغییر نگاه مدیران به مشکلات معلولان شد و گفت: باید با هماندیشی و فرهنگسازی موجب تغییر نگاه به مشکلات و مسائل معلولان شد و این اصل که معلولین به عنوان فردی از جامعه باید در جنبههای مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی مشارکت داشته باشند را نهادینه کرد.

مناسبسازی 15 درصد از مبلمان شهری در گلستان

وی در خصوص مناسبسازی مبلمان شهری برای معلولان گلستان گفت: اقدامات خوبی در ستاد مناسبسازی استان انجام شده و گلستان جزو استانهای پیشرو در این رابطه محسوب میشود، در حالیکه نسبت به سایر استانهای کشور از عملکرد خوبی برخوردار هستیم اما این اقدامات راضیکننده نیست. کارشناس ستاد مناسبسازی محیط و مبلمان شهری گلستان ادامه داد: کمتر از 15 درصد از اهداف ما در خصوص مناسبسازی مبلمان شهری محقق شده است در واقع نیاز داریم با فرهنگسازی بستر مناسب برای حضور معلولان در جامعه و مشارکت اجتماعی فراهم شود. شاه حسینی ابراز کرد: بسیاری از مدیران فکر میکنند به دلیل کم بودن تعداد معلولان، نیازی به هزینه یا اختصاص اعتبار برای رفع برخی از مشکلات این قشر وجود ندارد در صورتی که این امر یک الزام قانونی است و اگر مدیری از انجام آن سر باز زند پیگرد قانونی خواهد داشت. به گفته وی بسیاری از مدیران کمبود اعتبار را دلیل عدم اجرای طرح برای مناسبسازی عنوان میکنند در حالیکه طبق قانون، مناسبسازی باید در طراحی ساختمان یا بنا قبل از ساخت آن دیده شود تا موجب دوباره کاری نشود. شاهحسینی اقدامات خوب برای احقاق حقوق معلولان در کشورهای پیشرفته را مرهون پیگیری افراد و سازمانهای فعال در این زمینه عنوان کرد و گفت: در کشورهای اروپایی تا حد زیادی بحثهای مربوط به مناسبسازی و حقوق اجتماعی معلولان رعایت میشود و دلیل پیشرفت آنها این بوده که اقدامات خود را خیلی زودتر از کشور ما و با تلاش و زحمات فراوان شروع کردند در حالیکه در کشور ما قوانین پایه زیادی در این خصوص وجود دارد اما برای رفع مشکلات  معلولان نیاز به قانونی که پشتوانه اجرایی از مجلس داشته باشد داریم.

حقوق حداقلی شهروندی برای معلولین

از سویی دیگر یک کارشناس ارشد جامعه شناسی در استان، مشکلات و مسائل مربوط به معلولان در جامعه را بیشمار عنوان کرد و گفت: واقعیت این است که معلولان در جامعه ما حتی از حداقل حقوق شهروندی برخوردار نیستند. فاطمه سیدی تصریح کرد: مسوولان در حوزههای مختلف به راحتی حقوق معلولان را نادیده میگیرند گویی چنین قشری در جامعه ما وجود ندارد، مدیران شهری در بحثهای مربوط به مناسبسازی مبلمان شهری جدیت لازم را از خود نشان نمیدهند و خیلی راحت با بیان این جمله که بودجه لازم برای مناسبسازی نداریم از اجرای چنین برنامههای در سطح شهر شانه خالی میکنند. وی ادامه داد: حتی قانونهای مصوب شده برای حمایت از حقوق معلولان به راحتی زیر پا گذاشته میشود و به آن توجهی نمیشود به عنوان مثال طبق قانون جامع حمایت از معلولین باید 3 درصد از استخدامی دستگاههای دولتی به معلولان اختصاص یابد اما در کمال تعجب و ناباوری یکی از مهمترین شرایط شخص شرکتکننده در آزمون استخدامی یا جذب نیرو داشتن سلامت جسمی است!کارشناس جامعهشناسی بیان کرد: در مناسبتها و روزهایی که به نام معلولان نامگذاری شده است به کرات شعار معلولیت محدودیت نیست را سر میدهیم و از معلولان میخواهیم در جامعه مشارکت داشته باشند حال آنکه از خود نمی پرسیم برای حضور معلولان در جامعه چقدر زیرساختها را فراهم کردهایم؟سیدی خاطرنشان کرد: بیتوجهی به مشکلات معلولان این تصور را در اذهان به خصوص قشر معلول تقویت میکند که مسائل آنها برای مسوولان جدی نیست که این امر میتواند علاوه بر مشکلات جسمی که این قشر با آن مواجه هستند بر مشکلات روحی آنها نیز افزوده کند. وی در پایان یادآور شد: اگر چه جمعیت معلولان استان گلستان حدود 2/6 است و در مجموع حدود 20 درصد از مردم جهان با معلولیت مواجه هستند اما این تعداد نیز رقم قابل توجهی است، بیتوجهی به مشکلات معلولان یعنی عدم بهرهمندی از ظرفیت و پتانسیلهای بخشی از افراد جامعه و این امر میتواند جامعه را با چالشهای مختلف مواجه کند.